Sinds juli 2022 is een rookmelder verplicht in elke Nederlandse woning, huur of koop, oud of nieuw. Toch hangt in veel huizen precies één melder, ergens in de hal bij de voordeur, en denkt de bewoner dat de kous daarmee af is. Dat is een misvatting die bij brand het verschil kan maken tussen op tijd wakker worden of niet.
Wat de wet sinds 2022 echt vraagt
De regel staat in artikel 6.21 van het Bouwbesluit: op iedere verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken moet minimaal één rookmelder hangen. In een rijtjeshuis met drie verdiepingen zijn dat dus al snel drie melders, niet één. Alleen ruimtes die je puur als berging of wasruimte gebruikt, zoals een onverwarmde zolder, vallen buiten de verplichting.
Wie een woning verhuurt, is verantwoordelijk voor de plaatsing. Koop je een huis, dan controleer je dit zelf, want de gemeente handhaaft de regel wel maar komt niet standaard langs om te tellen. Nieuwbouwwoningen moesten hier trouwens al sinds 2003 aan voldoen, de verplichting voor bestaande bouw is dus relatief nieuw en bij veel oudere huizen nooit goed doorgevoerd. Wil je zeker weten dat je hang- en sluitwerk ook op orde is? Lees dan ook ons artikel over inbraakwerende sloten, want brandveiligheid en inbraakpreventie lopen bij een verbouwing vaak samen op.
De juiste plek hangt lager dan je denkt qua regels, hoger qua locatie
Een rookmelder werkt alleen als hij op de juiste plek hangt. Volgens de Rijksoverheid hoort hij aan het plafond van de hal waar de slaapkamers op uitkomen, op minstens 50 centimeter van de muur. Vlak bij een ventilatierooster of radiator ophangen is een veelgemaakte fout, want luchtstroming vertraagt de rookdetectie precies op het moment dat elke seconde telt.
Heb je meerdere melders nodig, kies dan voor gekoppelde exemplaren. Gaat er een af op zolder, dan piepen ze allemaal mee, ook beneden in de slaapkamer. Bij een los systeem hoor je een brand op de eerste verdieping soms simpelweg niet als je zelf op de begane grond slaapt, zeker niet met de deur van je slaapkamer dicht. Test daarom niet alleen of een melder afgaat, maar ook of je hem overal in huis daadwerkelijk hoort.
Een tweede punt waar mensen overheen kijken: de houdbaarheid. Een rookmelder gaat gemiddeld tien jaar mee, ook als hij niet afgaat. Het sensortje slijt, ook zonder dat je dat merkt. Staat er een productiedatum op de achterkant en is die ouder dan tien jaar, vervang het ding dan gewoon, ongeacht of de batterij nog werkt.
Koolmonoxide is het gevaar dat niemand ziet
Waar een rookmelder verplicht is, geldt dat voor een koolmonoxidemelder niet, en dat is opvallend, want CO is reukloos, kleurloos en dodelijker dan rook. Elk jaar belanden honderden mensen in Nederland met koolmonoxidevergiftiging in het ziekenhuis, vaak door een slecht onderhouden cv-ketel, geiser of open haard.
De brandweer adviseert een CO-melder op te hangen in de ruimte met het verbrandingstoestel, op ongeveer een tot drie meter afstand daarvan. Ook een moderne HR-ketel is geen garantie: bij een lekkage in de afvoerpijp kan koolmonoxide alsnog de kamer in komen. Voor zo'n 25 tot 60 euro heb je een melder die dat risico afdekt, en dat maakt het een van de goedkoopste investeringen die je in je huis kunt doen. Heb je onlangs je verwarmingssysteem laten checken? Combineer dat dan meteen met de plaatsing van een CO-melder, in plaats van te wachten tot de volgende onderhoudsbeurt over een jaar.
Slimme melders lossen het batterijprobleem op
De grootste reden dat rookmelders niet werken op het moment dat het nodig is, is een lege batterij. Onderzoek van de Rijksoverheid laat al jaren zien dat een fors deel van de rookmelders in Nederlandse huizen niet functioneert, meestal simpelweg omdat niemand er meer aan denkt.
Slimme rookmelders met wifi sturen een melding naar je telefoon zodra de batterij zwak wordt, en sommige modellen gaan tien jaar mee op één vaste batterij, zonder dat je hem ooit hoeft te vervangen. Dat kost meer dan een basismodel van een tientje, maar je vergeet het probleem dan ook meteen. Wie zo'n systeem combineert met een slim alarmsysteem met camera, heeft in feite één app voor alle veiligheid in huis, van inbraak tot brand.
Wie toch liever handmatig test, zet een vaste datum in de agenda, bijvoorbeeld bij het instellen van de klok in oktober. Druk dan op de testknop van elke melder in huis, niet alleen die in de hal. Het kost twee minuten en voorkomt dat je pas bij een echte brand ontdekt dat een melder in de kinderkamer al maanden stil is.
Dit hangt er bij jou waarschijnlijk nog niet
Loop na het lezen van dit artikel gewoon even je huis door. Tel het aantal verdiepingen met een woon- of slaapruimte en vergelijk dat met het aantal rookmelders dat je nu hebt hangen. Staat er een cv-ketel of gashaard in huis zonder CO-melder in de buurt, dan is dat de makkelijkste upgrade die je vandaag nog kunt doen. Het is geen groot klusje, geen dure verbouwing, en het enige dat het kost is een paar minuten en een schroevendraaier. Ben je toch bezig met kleine veiligheidsklussen in huis, kijk dan ook meteen naar je trap, want dat is na de voordeur de plek waar in huis de meeste ongelukken gebeuren. Precies het soort huisveiligheid dat je pas mist op het moment dat het te laat is.
Meer weten over de exacte regels? De Rijksoverheid houdt een actueel overzicht bij van het aantal rookmelders dat verplicht is per woningtype.